Aan Frans Timmermans

Meneer Timmermans,

U riep gisteren in het Radio 1-programma ‘Kamerbreed’ de Nederlandse oppositiepartijen op “het goede” te doen.

Daarmee doelde u uiteraard op het ratificeren van het associatieverdrag met Oekraïne. Het raadgevend referendum was maar een raadgevend referendum. “We hebben geluisterd, maar er spelen grotere belangen”, zouden D66, GroenLinks en het CDA wat u betreft richting kiezers moeten zeggen. Het CDA zou daarnaast, zo vond u, best eens wat beter kunnen luisteren naar de broeders en zusters elders in Europa, want die vinden ook allemaal dat dat associatieverdrag door moet gaan.

Want anders: hel en verdoemenis.

Het mooie is dat u net als premier Mark Rutte dreigt met een gevaar (een ploppende Poetin), dat op andere momenten helemaal niet bestond. Want nú zou het niet doorgaan van dat associatieverdrag zo ongeveer tot een Derde Wereldoorlog leiden. Maar Rutte zei op 14 september in een plenair debat toch heel duidelijk het volgende: “Uit het raadplegend referendum is een overtuigend “nee” gekomen. Dat onmiddellijk vertalen in het niet tekenen van het associatieakkoord — dat heet geloof ik “een intrekkingswet indienen” — zou er naar mijn absolute overtuiging toe leiden dat de andere 27 lidstaten gewoon doorgaan. Ze zullen een paar dingen juridisch moeten regelen, maar het kan dan gewoon doorgaan. Ik meen dat we de nee-stemmer dan geen recht doen, want die dacht dat het verdrag van tafel was, wat dan niet zo is. Ik vind dus dat we moeten bekijken of we met 28 lidstaten een inhoudelijk antwoord kunnen vinden op de bezwaren die naar voren zijn gekomen in de discussie in aanloop naar 6 april. De kans dat dit lukt, acht ik niet groot, zoals ik vaker heb gezegd. Ik denk dat de kans groter is dat dit niet lukt dan dat het wel lukt. De kans is dus nog steeds groter dat wij een intrekkingswet indienen dan dat het lukt een antwoord te formuleren, maar ik vind het wel waardevol om dat te proberen. Zo kun je met 28 lidstaten de zorgen in de maatschappelijke discussie in Nederland adresseren, zoals de vraag of het verdrag een pretoetreding was, wat meer geld erbij betekent en wat er gebeurt met corruptiebestrijding en defensiesamenwerking. Dan geven we een inhoudelijk antwoord op de uitkomst van het referendum. Ik denk dat we zo meer recht doen aan de nee-stem dan als we niet ratificeren en alles door zou gaan zonder Nederland. Dat proberen we dus.

Ofwel, ouwe volksmenner dat je d’r bent: als Nederland niet tekent is er – volgens de Mark Rutte van zes weken geleden – op geopolitieke schaal helemaal niets aan het handje.

Ik neem aan dat Alexander Pechtold, Jesse ‘J.F.K.’ Klaver en Sybrand Buma dus gewoon hun rug recht houden dit weekend.

Groet,

JanD

PS. En wat Soros-loopjongen Joshua Livestro zei…